โรคข้อเข่าเสื่อม เข้าใจสาเหตุ อาการและวิธีรักษาที่ดีที่สุด

หากคุณเริ่มรู้สึกถึงความฝืดตึงบริเวณหัวเข่าในตอนเช้า มีเสียงลั่นก๊อบแก๊บเวลาขยับตัว หรือเริ่มมีอาการเจ็บแปล๊บเมื่อต้องเดินขึ้นลงบันได สัญญาณเหล่านี้อาจเป็นตัวบ่งชี้ว่าคุณกำลังก้าวเข้าสู่ภาวะข้อเข่าเสื่อม ซึ่งเป็นโรคยอดฮิตที่บั่นทอนคุณภาพชีวิตของผู้คนทั่วโลก โดยเฉพาะในกลุ่มของผู้สูงอายุ ที่อาการนี้มักทำให้การเคลื่อนไหวติดขัดหรือมีปัญหาได้เป็นพิเศษ ซึ่ง Wellveness ที่เป็นแบรนด์ที่ให้ความสำคัญกับการดูแลผู้สูงอายุ อยากจะแนะนำวิธีดูแลและรักษาข้อเข่าเสื่อมให้กับคุณ เพื่อช่วยให้คนที่คุณรักสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างคล่องตัวดังเดิม

Key Takeaways

• ภาวะข้อเข่าเสื่อมเกิดจากการสึกหรอของกระดูกอ่อนผิวข้อ ซึ่งเป็นสาเหตุข้อเข่าเสื่อมที่แท้จริงที่ทำให้กระดูกแข็งเสียดสีกันจนเกิดความเจ็บปวด
• อาการโรคข้อเข่าเสื่อมเบื้องต้นสามารถสังเกตได้จากอาการข้อฝืดตึงและมีเสียงลั่นในข้อ โดยการเช็กว่าเข่าเสื่อมมีกี่ระยะ จะช่วยให้สามารถประเมินระดับความรุนแรงของตัวเอง เพื่อหาทางรับมือได้อย่างถูกต้อง
• ข้อเข่าเสื่อมรักษาได้ไม่ต้องผ่าตัดเสมอไปหากดูแลถูกวิธี โดยการใช้ยาแก้ข้อเข่าเสื่อมหรือยาแก้ปวดเข่าสำหรับเข่าเสื่อมเป็นเพียงการบรรเทาอาการชั่วคราว ซึ่งควรทำควบคู่กับการฟื้นฟูข้อเข่าเสื่อมในระยะยาว เช่น การทำกายภาพบำบัดข้อเข่าเสื่อม
• โรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุสามารถรับมือได้ด้วยการป้องกันข้อเข่าเสื่อม ตั้งแต่เนิ่น ๆ ควบคู่กับการเลือกรับประทานอาหารเสริมที่มีนวัตกรรม Cuber Up จาก Wellveness 

ข้อเข่าเสื่อมเกิดจากอะไร? และใครมีความเสี่ยงบ้าง?

ภาวะไขข้อกระดูกเสื่อมเกิดจากการที่กระดูกอ่อนผิวข้อ ซึ่งทำหน้าที่เหมือนเบาะยางรองรับแรงกระแทก และลดการเสียดสีระหว่างกระดูกข้อเข่าเสื่อมลงตามสภาพและบางลงตามกาลเวลา โดยเมื่อเบาะรองรับนี้หายไป กระดูกแข็งสองท่อนจะเสียดสีกันโดยตรง ทำให้เกิดความเจ็บปวดและข้ออักเสบตามมา

สาเหตุข้อเข่าเสื่อมหลักๆ ประกอบด้วย

1. อายุที่เพิ่มขึ้น : เป็นปัจจัยที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ ทำให้เกิดภาวะกระดูกข้อเข่าเสื่อมตามธรรมชาติ
2. น้ำหนักตัวเกินมาตรฐาน : น้ำหนักที่เพิ่มขึ้นทุก ๆ 1 กิโลกรัม จะเพิ่มแรงกดทับที่หัวเข่าถึง 3-4 กิโลกรัมขณะเดิน
3. พฤติกรรมการใช้งานหนัก : เช่น การยกของหนัก การนั่งยอง ๆ นั่งพับเพียบ หรือขัดสมาธิเป็นประจำ
4. การบาดเจ็บในอดีต : หากเคยมีอุบัติเหตุเอ็นไขว้หน้าขาด หรือกระดูกแตกบริเวณข้อเข่า จะเป็นการเร่งให้เกิดภาวะข้อเข่าเสื่อมเร็วขึ้น

โรคข้อเข่าเสื่อมมีอาการเบื้องต้นอย่างไร? และมีกี่ระยะ?

เมื่อมีความผิดปกติจากอาการข้อเข่าเสื่อมเกิดขึ้นร่างกายจะส่งสัญญาณเตือนที่ชัดเจนขึ้นเรื่อย ๆ โดยโรคข้อเข่าเสื่อมมักมีอาการค่อยเป็นค่อยไป โดยเริ่มจากอาการปวดเข่าแบบตึง ๆ เมื่อต้องเดินขึ้นลงบันได มีเสียงลั่นในข้อ และมีอาการข้อฝืดในตอนเช้าหรือหลังจากนั่งท่าเดิมนาน ๆ ซึ่งหากปล่อยไว้อาการโรคข้อเข่าเสื่อมจะรุนแรงขึ้น จนเกิดภาวะข้อเข่าบวมร้อน โก่งงอผิดรูป และเดินกะเผลก

โรคข้อเข่าเสื่อมทางการแพทย์สามารถแบ่งออกเป็น 4 ระยะหลัก ๆ ดังนี้

• ระยะที่ 1 (ระยะก่อนเริ่มต้น) : กระดูกอ่อนเริ่มมีการสึกหรอเล็กน้อย และอาจมีอาการปวดบ้างเมื่อใช้งานหนัก
• ระยะที่ 2 (เสื่อมระยะเริ่มต้น) : เริ่มมีกระดูกงอกบริเวณขอบข้อต่อ พื้นที่ในช่องข้อเริ่มแคบลง และอาการปวดชัดเจนขึ้น
• ระยะที่ 3 (เสื่อมระยะปานกลาง) : กระดูกอ่อนบางลงมาก ช่องว่างระหว่างข้อแคบลงอย่างเห็นได้ชัด และเริ่มมีอาการขัดและเจ็บปวดเวลาเดิน
• ระยะที่ 4 (เสื่อมระยะรุนแรง) : กระดูกอ่อนถูกทำลายจนหมด กระดูกแข็งเสียดสีกันโดยตรง ข้อเข่าโก่งงอ และปวดตลอดเวลาแม้ขณะพัก

ข้อเข่าเสื่อมรักษาหาย ไหม? และการรักษาเข่าเสื่อมในปัจจุบันทำอย่างไร?

สำหรับคำถามว่าข้อเข่าเสื่อมรักษาหาย ไหม? ในความเป็นจริงแล้ว ข้อเข่าเสื่อมเป็นโรคเรื้อรังที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดจนกลับมาเป็นกระดูกอ่อนที่สมบูรณ์ 100% ได้เหมือนวัยหนุ่มสาว แต่ข่าวดี คือ ข้อเข่าเสื่อมรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัดเสมอไป โดยสำหรับวิธีรักษาข้อเข่าเสื่อมในระยะแรก แพทย์อาจแนะนำให้ปรับพฤติกรรม ควบคุมน้ำหนัก และหากมีอาการปวดมาก ก็จะมีการสั่งยาข้อเข่าเสื่อม ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นยาในกลุ่มต้านการอักเสบ (NSAIDs) 

อย่างไรก็ตาม ยาแก้ปวดเข่าสำหรับอาการเข่าเสื่อมหรือยา แก้ ข้อ เข่า เสื่อม เป็นเพียงการแก้อาการเข่าเสื่อมที่ปลายเหตุ เพื่อลดการอักเสบชั่วคราวเท่านั้น ไม่ได้ช่วยสร้างกระดูกอ่อนใหม่ที่อาจเกิดขึ้น และการทานยาติดต่อกันนาน ๆ อาจส่งผลเสียต่อกระเพาะอาหารและไตได้ ดังนั้น การมองหาวิธีการรักษาเข่าเสื่อมควบคู่กันกับการดูแลระยะยาวจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เลยทีเดียว

การฟื้นฟูข้อเข่าเสื่อมด้วยการกายภาพบำบัดเข่าเสื่อมและการออกกำลังกาย

หนึ่งในหัวใจสำคัญของการฟื้นฟูข้อเข่าเสื่อม คือ การสร้างความแข็งแรงให้กับกล้ามเนื้อต้นขาและรอบหัวเข่า เพื่อให้กล้ามเนื้อเหล่านั้นมาช่วยพยุงข้อต่อและลดแรงกระแทก โดยการทำกายภาพบำบัดข้อเข่าเสื่อมอย่างสม่ำเสมอภายใต้การดูแลของผู้เชี่ยวชาญ จะช่วยลดอาการปวดและเพิ่มองศาการเคลื่อนไหวของข้อเข่าได้ดีเยี่ยม

นอกจากกายภาพบำบัดเข่าเสื่อมแล้ว หลายคนมักกลัวการออกกำลังกายเพราะคิดว่าจะทำให้เข่าพังกว่าเดิม ซึ่งเป็นความเข้าใจที่ผิดเพราะการออกกําลังกายเพื่อลดอาการเข่าเสื่อม สามารถทำได้และควรทำ แต่ต้องเลือกประเภทกีฬาที่มีแรงกระแทกต่ำ เช่น การว่ายน้ำ เดินในน้ำ หรือปั่นจักรยานอยู่กับที่ เนื่องจากการเลือกออกกําลังกายเพื่อดูแลข้อเข่าเสื่อมอย่างถูกวิธี จะช่วยกระตุ้นการสร้างน้ำหล่อเลี้ยงข้อและรักษาความยืดหยุ่นของเส้นเอ็นรอบ ๆ ข้อต่อได้เป็นอย่างดี

วิธีรับมือกับข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุและการป้องกันข้อเข่า เสื่อม

โรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุเป็นปัญหาที่กระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างรุนแรง ทำให้ผู้ใหญ่ในบ้านไม่อยากออกไปไหนเพราะกลัวจะเดินไม่ไหว สำหรับวัยนี้การป้องกันและดูแลไม่ให้อาการแย่ลงถือเป็นสิ่งสำคัญที่สุด เพราะการป้องกันข้อเข่าเสื่อม สามารถทำได้โดยการหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง เช่น เลิกนั่งพับเพียบ นั่งยอง ๆ และปรับเปลี่ยนสภาพแวดล้อมในบ้าน เช่น เปลี่ยนจากส้วมซึมเป็นชักโครก เป็นต้น

นอกจากนี้การบํารุงข้อเข่าเสื่อมจากภายใน ก็เป็นสิ่งที่ไม่สามารถมองข้ามไปได้ โดยควรเลือกรับประทานสารอาหารที่ช่วยเสริมสร้างกระดูกอ่อนและน้ำหล่อเลี้ยงข้อ เช่น คอลลาเจนไทป์ทู แคลเซียม และวิตามินที่จำเป็น  ซึ่งจะเข้าไปช่วยลดกระบวนการอักเสบและชะลอการลุกลามของโรค ทำให้การมองหาอาหารเสริมแก้ปัญหาข้อเข่าเสื่อมถือเป็นของขวัญชิ้นสำคัญ ที่ลูกหลานสามารถมอบให้กับผู้ใหญ่ในบ้านได้เลยนั่นเอง

นวัตกรรมบำรุงข้อต่อจาก Wellveness ทางเลือกเพื่อข้อเข่าที่แข็งแรง

การพึ่งพายาแก้ปวดเพียงอย่างเดียวอาจไม่ใช่ทางออกที่ยั่งยืน เพราะฉะนั้นการหันมาพึ่งพาสารสกัดจากธรรมชาติ ที่มีงานวิจัยทางการแพทย์รองรับอย่างผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร Wellflex Gold ถือเป็นวิธีการดูแลข้อเข่าได้อย่างยอดเยี่ยม เพราะ Wellveness ได้คิดค้นสูตรเฉพาะที่ผสานนวัตกรรม Cuber Up ซึ่งมีความโดดเด่นในการบรรเทาอาการปวดข้อเข่าและต้านการอักเสบได้อย่างตรงจุด ที่สำคัญยังผลิตมาอย่างได้มาตรฐาน ช่วยให้คุณและคนที่คุณรักสามารถบอกลาความเจ็บปวด และกลับมาสนุกกับทุกย่างก้าวในชีวิตได้อย่างมั่นใจเต็มร้อยอีกครั้ง

FAQs คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรค ข้อเข่าเสื่อม

ปวดข้อเข่าเสื่อมสามารถประคบร้อนหรือประคบเย็นได้ไหม? 

สามารถทำได้ทั้งสองวิธี แต่หากเป็นอาการปวดเฉียบพลัน เข่ามีอาการบวม แดง ร้อน เช่น หลังเดินมาก ๆ ให้ประคบเย็น 15-20 นาทีเพื่อลดการอักเสบ แต่หากเป็นอาการปวดเรื้อรังหรือรู้สึกฝืดตึง ให้ประคบร้อนเพื่อช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและคลายกล้ามเนื้อ

ทานอาหารเสริมแคลเซียมอย่างเดียวช่วยรักษาข้อเข่าเสื่อมได้หรือไม่? 

แคลเซียมทำหน้าที่บำรุงความแข็งแรงของกระดูกแข็ง แต่ข้อเข่าเสื่อมเกิดจากความผิดปกติของกระดูกอ่อนผิวข้อ ดังนั้น การทานแคลเซียมเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ แต่ควรเสริมด้วยคอลลาเจนไทป์ทู และสารสกัดที่ช่วยลดการอักเสบและเพิ่มน้ำหล่อเลี้ยงข้อร่วมด้วย

มีเสียงดังก๊อบแก๊บที่เข่าแต่ไม่ปวดถือว่าเป็นข้อเข่าเสื่อมหรือยัง? 

เสียงลั่นในข้ออาจเกิดจากการเคลื่อนที่ของเส้นเอ็นหรือก๊าซในน้ำไขข้อแตกตัว ซึ่งหากไม่มีอาการปวดหรือบวมร่วมด้วย อาจยังไม่ถึงขั้นเป็นข้อเข่าเสื่อม แต่ก็ถือเป็นสัญญาณเตือนแรกเริ่มว่าน้ำหล่อเลี้ยงข้ออาจเริ่มลดลง ซึ่งควรเริ่มหันมาดูแลบำรุงข้อต่อตั้งแต่ระยะนี้เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเสื่อมในอนาคต